Menu

Οι συγγραφείς αποκαλύπτουν… τα μυστικά τους στον Ε. Ιντζέμπελη

KAKOYRH ATHNA

Αθηνά Κακούρη

«Από πού εμπνέεται ένας συγγραφέας; Νομίζω πώς τον εμπνέει η καρδιά του, δηλαδή αυτό που πονάει, αυτό για το οποίον γνοιάζεται βαθύτερα»

Για ποιο λόγο γράφω; Γράφω επειδή νομίζω πώς κάτι έχω να πω πού θα ενδιαφέρει τον αναγνώστη, θα τον διασκεδάσει, θα του δραστηριοποιήσει τη σκέψη ή θα του μεταδώσει γνώσεις χρήσιμες.
Τί είδους βιβλία γράφω;

VIVLIO KAKOYRH ATHNA OYLANOIΑκολούθησα μία διαδρομή-πού διαγράφηκε τυχαία και από μόνη της. Άρχισα δημοσιεύοντας σε εφημερίδα τις εντυπώσεις μου από ένα ταξίδι μου στην Ανατολική Μεσόγειο, από τα παράλια της Βουλγαρίας έως το Ισραήλ, μετά έγραψα αστυνομικά διηγήματα που δημοσιεύονταν στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» και ένα αστυνομικό μυθιστόρημα, ακολούθησαν ιστορικά μυθιστορήματα που όλα έχουν ως τόπο δράσης την Ελλάδα και ως χρόνο από το τέλος του 18ου αιώνος ως την δεύτερη δεκαετία του 20ου, και τελευταίως έχω γράψει τρία βιβλία Ιστορίας. Ένα είναι μία εύληπτη αφήγηση του τεραστίου αυτού γεγονότος που είναι η Ελληνική Επανάσταση του 1821, και τα άλλα δύο που αφορούν στα έτη 1915 έως και 1917, ρίχνουν μια διεισδυτική ματιά στα γεγονότα του λεγομένου «διχασμού», τα αναλύουν και προσφέρουν στον αναγνώστη την δυνατότητα να κρίνει μόνος του.
Από πού εμπνέεται ένας συγγραφέας; Νομίζω πώς τον εμπνέει η καρδιά του, δηλαδή αυτό που πονάει, αυτό για το οποίον γνοιάζεται βαθύτερα. Κι αυτό για μένα είναι η πατρίδα μου, η Ελλάδα και η πρόσφατη ιστορία της, με τις δόξες και τα φοβερά της παθήματα.
Το ποιο πρόσφατο βιβλίο μου έχει τον τίτλο «Ουλάνοι στη Λάρισα». Είναι καθαρά ιστορικό – παραθέτω ένα - ένα τα συγκλονιστικά και τελείως ξεχασμένα γεγονότα από τον Αύγουστο του 1915 έως τον Ιούνιο του 1916. Έχουμε μια πολύ διάχυτη αντίληψη του τι συνέβη εκείνες τις χρονιές, χρωματισμένη μάλιστα από πολιτικές πεποιθήσεις πού δεν ανήκουν σε εκείνη την εποχή. Υπάρχει επίσης μεγάλη σύγχυση ως προς το τι είναι νόμιμο και τι δεν είναι, ποια είναι τα περιθώρια μέσα στα οποία επιτρέπεται να κινείται το κάθε μέρος που μαζί με τα άλλα μέρη σχηματίζουν ένα ευνομούμενο κράτος. Όλοι ξέρουμε πώς ο στρατός δεν επιτρέπεται να υποκαταστήσει την κυβέρνηση –και όταν αυτό γίνει το αποκαλούμε «χούντα» και το καταδικάζουμε. Ξέρουμε επίσης –ή θεωρούμε ότι ξέρουμε- τι επιτρέπεται στον Ανώτατο Άρχοντα (βασιλέα ή πρόεδρο δημοκρατίας). Αλλά δεν πολυσκεφτόμαστε ποιά είναι τα καθήκοντά του και γιατί χρειάζεται να υπάρχει. Επίσης δεν πολυσκεφτόμαστε ποια είναι τα όρια τα οποία δεν επιτρέπεται να ξεπεράσει ένας πολιτικός – και τι πρέπει να γίνει αν τα ξεπεράσει, όπως π.χ. αν καλέσει στο έδαφος της χώρας έναν ξένο στρατό χωρίς την έγκριση της Βουλής και την υπογραφή του Ανωτάτου Άρχοντος, όπως το υπαγορεύει το Σύνταγμα.
Οι «Ουλάνοι στην Λάρισα» εξετάζουν τέτοια ζητήματα, διότι εκείνες τις χρονιές, όταν η Ευρώπη αιματοκυλιζόταν από τον φοβερό και αναίτιο Α Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Ελλάδα ξέσπασε λυσσώδης διαμάχη.
Από τη μία η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτικών, η στρατιωτική ηγεσία και ο πληθυσμός δεν έβλεπαν τον λόγο να ριχτούμε στην διαμάχη των Μεγάλων, εκτός αν μας δίνονταν εκ των προτέρων αξιόλογα ανταλλάγματα και εγγυήσεις. Γι αυτό και έξη φορές ο βασιλιάς Κωνσταντίνος με τέσσερες διαδοχικές κυβερνήσεις βενιζελικές και μη, έκανε προτάσεις στην Αντάντ, στην συμμαχία δηλαδή Γαλλίας, Αγγλίας, Ρωσίας όπου προστέθηκε μετά από πολλών μηνών σκληρά παζάρια και έναντι σπουδαίων εδαφικών ανταλλαγμάτων σε Βαλκάνια και Μικρασία, και η Ιταλία. Τις προτάσεις της Ελλάδος η Αντάντ τις απέρριπτε ή τις άφηνε αναπάντητες.
Από την άλλη ο Βενιζέλος διακήρυσσε ότι έπρεπε να συμπαραταχθούμε αμέσως με την Αντάντ, και έπρεπε να ρίξουμε όλες μας τις δυνάμεις σ’ αυτόν τον πόλεμο, χωρίς καμία προηγουμένη υπόσχεση ή εγγύηση. Ο Βενιζέλος ήταν απολύτως βέβαιος ότι νικηταί θα έβγαιναν οι Αγγλογάλλοι και επίσης ότι θα μας αντάμειβαν εκ των υστέρων πλουσιοπάροχα, εάν τους συντρέχαμε εμείς εξ’ αρχής με όλες τις δυνάμεις μας.
Περιέργως σήμερα αυτή η διαφορά (που την έχω εδώ με πλάγια για να διευκολύνω τον αναγνώστη) παραβλέπεται ή και αγνοείται τελείως, και έχει υιοθετηθεί μια υπεραπλούστευση: «Ο βασιλιάς αν ήθελε ουδετερότητα, πράγμα ανέφικτο – και γι’ αυτό και τον εκθρόνισαν. Ο Βενιζέλος που ήταν μέγας διπλωματικός νους, ήθελε έξοδο στον πόλεμο αμέσως και αποδείχθηκε σωστός, γιατί πράγματι νίκησαν οι αγγλογάλλοι»
Αλλά η ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στις δύο πλευρές ήταν ότι: Η μεν μια παράταξη ζητούσε πρώτα διαπραγμάτευση και μετά έξοδο στον πόλεμο, ενώ η άλλη θεωρούσε την προηγουμένη διαπραγμάτευση περιττή και επιβλαβή.
Η Μικρασιατική Εκστρατεία, την οποίαν ξεκίνησε ο Βενιζέλος χωρίς καμία προηγουμένη διαπραγμάτευση και εγγύηση, μπορεί να δώσει ενδείξεις στον σκεπτόμενο Έλληνα για τα ποιος τρόπος είναι ο ασφαλέστερος.
Το βιβλίο «Ουλάνοι στη Λάρισα» παίρνει τον τίτλο του από μια ψεύτικη είδηση, πως δηλαδή το καλοκαίρι του 1916, δέκα χιλιάδες ουλάνοι (γερμανοί, λογχοφόροι, ιππείς) είχαν περάσει ανεμπόδιστοι τα ελληνικά σύνορα, βρισκόταν στην Λάρισα και ερχόταν καλπάζοντας προς το Τατόι όπου τους περίμενε ο «γερμανόφιλος» βασιλιάς Κωνσταντίνος. Η «είδηση» μεταδόθηκε αστραπηδόν στο Παρίσι και μέσα σε λίγες ώρες είχε φέρει στα νερά του Φαλήρου πάνω από εξήντα πολεμικά γαλλικά και εγγλέζικα, που απέκλεισαν τα παράλια της πρωτεύουσας και μετά από λίγους μήνες αποβίβασαν αγήματα και αποπειράθηκαν να την καταλάβουν.
Οι φανταστικοί αυτοί «Ουλάνοι»δεν ήταν ούτε η πρώτη ούτε η μόνη πλαστή είδηση που κυκλοφόρησε τότε στην Ελλάδα, κυρίως για να διαβαστεί στην Γαλλία. Η «γερμανοφιλία» του βασιλιά Κωνσταντίνου είναι ακόμη ένα παράδειγμα: Αναφέρεται συνεχώς ως κάτι πασίγνωστο και αποδειγμένο, ενώ δεν έχει προσκομιστεί ούτε ένα έγγραφο, ούτε ένα στέρεο στοιχείο, πού να την αποδεικνύει. Είναι σαν τα ρούχα του βασιλιά, που κανείς δεν τα βλέπει αλλά και κανείς δεν τολμά να πει ότι δεν υπάρχουν.
Και γιατί η παράδοση του οχυρού Ρούπελ αναφέρεται ακόμη ως προδοσία, ενώ το ειδικό δικαστήριο που στήθηκε από την βενιζελικότατη κατάσταση που επικράτησε μετά το 1917 δεν κατάφερε ποτέ να καταδικάσει τον υποτίθεται υπεύθυνο εσχάτης προδοσίας πρώην πρωθυπουργό Στέφανο Σκουλούδη;
Στρεβλώσεις που κατασκευάστηκαν τότε για να εξυπηρετήσουν μικροπολιτικές σκοπιμότητες, συντηρούνται σήμερα ως θέσφατα.
Ποιός είχε λοιπόν στήσει τότε αυτόν τον μηχανισμό παραγωγής ειδήσεων, σχεδιασμένων έτσι ώστε να δώσουν δικαιολογίες στην Αντάντ –και μάλιστα στην Γαλλία – προκειμένου να ταπεινώνει την Ελλάδα, να την λεηλατήσει και να εκθρονίσει τον νόμιμο ανώτατο Άρχοντα; Από πού είχαν έρθει τα χρήματα και ποιός τα διαχειριζόταν;
Τα αρχεία του μονίμου υπουργού εξωτερικών της Αγγλίας, που προσφάτως άνοιξαν για τις πρώτες δεκαετίες του 20 αιώνα, φανερώνουν ότι τα χρήματα – ενάμιση εκατομμύριο λίρες Αγγλίας – ήταν αγγλικά, μεσάζων ο διαβόητος έμπορος όπλων Ζαχάρωφ, ότι διαβιβάστηκαν μέσω Αιγύπτου και αποδέκτης στην Ελλάδα ήταν ο Βενιζέλος.
Είναι μεγάλο δυστύχημα ότι οι ψεύτικες ειδήσεις που παρήχθησαν τότε απέκτησαν ένα βερνίκι αληθείας, λόγω των έκρυθμων καταστάσεων στην Ελλάδα στα χρόνια που ακολούθησαν, αλλά και λόγω του ότι φυσικά – τόσο η Αγγλία όσο και η Γαλλία και η Ρωσία, επιθυμούσαν να ξεχαστούν το ταχύτερο δυνατόν αυτές οι σκοτεινές δραστηριότητές τους, που καθόλου δεν τις τιμούσαν.
Έτσι, παραμύθια για την «γερμανοφιλία» και την «αυταρχικότητα» και την «μικρόνοια» του Κωνσταντίνου, μας τυφλώνουν και μας εμποδίζουν να θέσουμε τα πολύ καίρια ερωτήματα: «Γιατί οι Γάλλοι -κυρίως αλλά με την παθητική συνέργεια και των Άγγλων – γύρευαν να αποσταθεροποιήσουν την Ελλάδα τότε; Με ποιό στόχο εγκαταστάθηκε με τις 400.000 στρατό του στην Μακεδονία ο γάλλος στρατηγός Σαράιγ και παρέμεινε εκεί αδρανής ως προς τους γερμανοβουλγάρους, αλλά δραστήριος για την εκθρόνιση του βασιλιά της Ελλάδος; Και οι Σέρβοι, γιατί κουβάλησαν οι Γάλλοι όλον τον σερβικό στρατό τους στην Θεσσαλονίκη; Σχεδιάστηκε κάτι εις βάρος μας τότε; Πέτυχε; Και αν δεν πέτυχε, γιατί όχι;
Εάν όλες αυτές τις δεκαετίες δεν αερολογούσαμε για βενιζελικούς και βασιλικούς, γερανόφιλους και αγγλόφιλους, Μεγάλους Φίλους των Ελλήνων και το πώς ο βασιλιάς δεν είχε στ’ αλήθεια πάθει πλευρίτιδα παρά τον είχε μαχαιρώσει η γερμανίδα γυναίκα του, θα είχαμε προχωρήσει στην έρευνα αυτών των καίριων ερωτημάτων: Τί γύρευαν οι Γάλλοι στην Μακεδονία το 1915 και γιατί τους ήταν απαραίτητο να αποσταθεροποιήσουν την Ελλάδα; Και έχοντας προχωρήσει στην κατανόηση του παρελθόντος, θα είχαμε πιθανώς αποφύγει τα σημερινά αδιέξοδα και τις σημερινές αγωνίες για τα όσα οι «μεγάλοι μας Σύμμαχοι» μας μαγειρεύουν στην Μακεδονία.
Το παρελθόν φωτίζει το παρόν και καθοδηγεί για το μέλλον. Αλλά πρέπει να το κοιτάξεις με βλέμμα απαλλαγμένο από ιδεοληψίες και προσωπολατρείες. Ωμά κα κατάματα. Αυτό προσπαθεί να κάμει το «Ουλάνοι στη Λάρισα».
Δυσκολίες στη συγγραφή; Το βιβλίο γράφηκε απνευστί, καθώς ήταν ήδη διαμορφωμένο στο μυαλό μου από την προηγούμενη δουλειά μου, και χρειαζόταν μόνον να οργανωθεί εύληπτα και να προστεθούν οι πολλές παραπομπές του, ώστε να πείθεται ο αναγνώστης ότι δεν αυτοσχεδιάζω και να μπορεί να διασταυρώσει τους ισχυρισμούς μου από τις στέρεες πηγές πού παραθέτω.
Μερικοί με ρωτούν αν συνάντησα δυσκολίες στην έκδοση. Καμία. Έχω εξαιρετική συνεργασία με τις Εκδόσεις Καπόν, που μου έχουν βγάλει και τα «Δύο Βήτα» με κομψότητα και παρρησία.
Άλλες δραστηριότητες. Φυσικά το διάβασμα. Δεν είναι δυνατόν να γράψεις αν δεν διαβάζεις πολύ και συστηματικά.
Βιογραφικό
Γεννήθηκα το 1928 στην Πάτρα. Έζησα στην Αθήνα, την Βιέννη και την Φιλαδέλφεια της Αμερικής. Οφείλω πολλά στις θαυμάσιες βιβλιοθήκες της Γενναδείου και της Βουλής, στην Αθήνα, του Πανεπιστημίου της Φιλαδέλφειας καθώς και στην Φάιερστον του Πρίνστον. Έχω μία κόρη και έναν γαμπρό, δύο εγγονές και τρία δισεγγονάκια.

επιστροφή στην κορυφή

TROMPOYKHS SITE

GKONTZOS

GIATROS KRYOU

DIAF LOGISTIKO MPOYSHS SITE NEWWW